We worden genaaid

Standaard

Toen ik in de jaren ’80 in San Diego als verkoper bij Stanley Dodge Superdealer werkte, hield de sales manager elke maandagochtend een peptalk. En elke week weer legde hij uit dat elke klant die de dealership binnen kwam ons volgende salaris in zijn zak droeg. Het was onze taak dat er uit te kloppen. We moesten de klant voorover buigen en hem vervolgens zo diep en hard mogelijk naaien. “But”, zo was zijn uitsmijter, “use plenty of vaseline.” Wij moesten daar dan om lachen. Dus dat deden we. Elke week weer.

De zakenmentaliteit die uit dit voorbeeld spreekt, lijkt erg ouderwets. Maar wie om zich heen kijkt, de kranten leest en wat kritische weblogs volgt, kan niet anders dan constateren dan dat er niks veranderd is. Wij, consumenten, worden door veel ondernemingen gezien als productiemiddel en financier, als arbeidskracht én leverancier van inkomen. Zij zijn op aard om ons zo veel mogelijk geld uit de zak te kloppen. Om ons zo diep en zo hard mogelijk te naaien. Al dan niet met vaseline.

Ingebouwde levensduurverkorting

Enerzijds is er het uitbuiten van individuele consumenten. Bedrijven ontwikkelen steeds nieuwe producten met een steeds kortere levensduur. Ik zag vandaag iemand een nieuw model Philips stofzuiger bij het grof vuil zetten en zelf gooi ik ook regelmatig spullen weg van maar een paar jaar oud. Ze houden er gewoon mee op. Iets breekt af of brandt door. Op. Neem nou die spaarlampen. Niet goedkoop, maar dank zij de vele tienduizenden branduren toch voordelig. Zeiden ze. Die dingen bestaan nog niet eens vijf jaar. Waarom heb ik er dan al zoveel moeten weggooien? Ik maak me sterk dat de producenten hun spullen wel beter kúnnen maken, maar het gewoon niet willen. Voor de gloeilampenindustrie zijn daar overigens gewoon bewijzen voor. En als Apple iPhones en iPods verkoopt waarvan de batterij zeer lastig te vervangen is of even duur is als een nieuw apparaat, is ook dat een hufterige manier om je klanten te ‘verplichten’ een nieuwe versie te kopen. Overigens valt ook het elke acht maanden uitbrengen van een nieuwe en verbeterde versie onder de definitie van ‘planned obsolence’. Ze smeren de verbeteringen uit over een langere periode, zoals Sergej Boebka elk groot toernooi zijn wereldrecord polsstokspringen met 1cm verbeterde om de kampioensbonus op te strijken. Veel aantrekkelijker dan in één keer 10 cm hoger springen. En wat te denken van het steeds ‘verbeteren’ van besturingssystemen zodat je op een gegeven moment je computer wel móet vervangen? Ik heb een zeven jaar oude MacBook die het nog prima doet. Maar zodra je online gaat, weigert hij dienst met de mededeling (in vier talen) “Herstart uw computer”. OK, ik kan er nog DVD’tjes op kijken, maar als computer is hij waardeloos.

Het naaien van de mensheid

Plannend obsolence is ernstig, en vanzelfsprekend slecht voor het milieu, want al die uitgerangeerde producten moeten opgeruimd worden. Maar goed, het houdt de economie op stoom. Veel erger is de verschrikkelijke onverschilligheid waarmee veel ondernemingen omgaan met onze natuurlijke bronnen (water, lucht, flora en fauna, inclusief de mens zelf). Je moet wel een enorme optimist zijn wil je nog geloven dat ‘het bedrijfsleven’ het beste met de wereld voor heeft. We worden genaaid. Ze breken de wereld onder onze voeten af. En als je ze er op aanspreekt, kijken ze je recht in de ogen en zweren ze dat hun acties geheel onschuldig zijn. De bekendste voorbeelden zijn de chemiereuzen, de suiker- en frisdrankenindustrie, tabaksproducenten, farmaceutische bedrijven, de financiële sector en natuurlijk de oliemaatschappijen. Maar ook bij kleinere bedrijven, overheden, woningbouwverenigingen en zelfs benefietorganisaties lijkt het eigenbelang steeds vaker vóór het algemeen belang te gaan. Een paar concrete voorbeelden.

De suikerindustrie

Onlangs zag ik een ontluisterende reportage over de suikerlobby en obesitas. We gebruiken zeven keer zoveel suiker als 30 jaar geleden, en dat schijnt niet goed voor je te zijn. Maar de suikerindustrie weet van de prins geen kwaad. Er zijn complete stichtingen opgericht om zoetstoffen (suikervervangers) in een kwaad daglicht te stellen en om ieder wetenschappelijk onderzoek dat suiker linkt aan obesitas te debunken. De gezamenlijke suikerproducenten investeerden hierin 1 miljard dollar! Zij zijn medeverantwoordelijk voor een van de grootste volksziekten van deze tijd (suiker heeft een verslavend effect op de hersenen, vergelijkbaar met dat van cocaïne), en nog steeds proberen om de publieke opinie te beïnvloeden, onder meer door onderzoek te publiceren dat zegt dat kinderen niet dik worden van suiker en zoete drankjes, maar van te weinig bewegen. Ze vertellen er niet bij dat je om één blikje cola weg te trainen minimaal een half uur fanatiek moet rennen of fietsen. En dat terwijl de meeste schoolkinderen drie blikjes per dag naar binnen klokken. Ja, en inderdaad komen ze niet aan de 1,5 uur fanatiek sporten per dag.

Big pharma & big money

De farmaceutische industrie steekt miljarden in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. maar als er een keer een nieuw veelbelovend middel opduikt dat niet te patenteren is, dan laten ze dat links liggen. Niks aan te verdienen. En ook houden ze zich liever niet bezig met onderzoek naar medicijnen voor kwalen die vooral in zuidelijke en dus arme landen voorkomen. Niks aan te verdienen. Er zijn legio voorbeelden van farmaceutische bedrijven die medicijnen met gevaarlijke bijwerkingen op de markt hebben gebracht en bij vermoedens hierover hebben geprobeerd de bewijzen weg te moffelen, klokkenluiders in diskrediet te brengen en controlerende instanties om te kopen. Lees ook ‘Hiaten in de medicijnbewaking. En wat te denken van de verdergaande medicalisering van ‘afwijkend’ gedrag? Onlangs kwam een nieuwe versie van de Diagnostic and Statistical Manual for Mental Disorders uit. Dit DSM is de ‘bijbel’ voor psychische stoornissen, waarin de definitie van wat ‘ziek’ is en dus ‘genezen’ moet worden met medicijnen flink werd opgerekt. De samenstellers van dit naslagwerk werden deels gefinancierd door de industrie. Of, zoals Skepsis het zegt: Miljoenen doodnormale mensen worden onnodig tot ‘zwaar gestoord’ bestempeld. Dat is het gevolg van agressieve verkooptechnieken van farmabedrijven in combinatie met psychiaters die voor het gewin de criteria voor de ooit zeldzame manisch-depressiviteit oprekken.

Een mooi overzicht van gerelateerde artikelen.

Wiet, alcohol en pillen

Heel veel mensen vragen zich af waarom overheden zo’n probleem hebben met cannabis, terwijl de effecten van deze drug aantoonbaar minder ingrijpend zijn dan die van alcohol en tabak. Van wiet word je suf en als je aanleg hebt kun je er psychotisch van worden, maar alcohol heeft veel meer negatieve bijwerkingen, zowel geestelijk (agressie, Korsakow) als lichamelijk (hart en vaatziekten, zwaarlijvigheid, leveraandoeningen) en van tabak krijg je longkanker. Dus waarom de ophef? Waarom niet legaliseren? Zou het kunnen zijn dat mensen die blowen vaak minder alcohol drinken? Is het de alcohol-lobby die probeert het wietverbod op tafel te houden om te voorkomen dat cannabis een populairder roesmiddel wordt dan drank? Het zou me niks verbazen, want rationeel is het verbod niet te verklaren. In ieder geval is er in bijvoorbeeld de USA een grote anti-cannabis-lobby vanuit de politie en het penitentiair bedrijf. Er is behoefte aan criminelen om de gevangenissen te bevolen. Ook de farmalobby zou er niet blij mee zijn als mensen een stickie gaan roken om rustiger te worden, of tegen staar, of als pijnbestrijding. Dan verkopen ze immers geen Advil en Aspirine meer!

Hier een interessant artikel over deze materie.

Chemische industrie

Misschien wel de grootste boosdoener als het gaat om het vergiftigen van de planeet en alles wat leeft is de chemische industrie. Bedrijven als Monsanto en Bayer produceren en verkopen miljoenen tonnen insecticiden en onkruidverdelgers. Zij zijn er bij gebaat dat zelfs de smerigste en meest gevaarlijke gifsoorten blijven bestaan. Ze proberen patenteren zaden zodat boeren geen eigen zaadgoed meer mogen produceren, op straffe van rechtszaken en dwangsommen. En tegelijk proberen ze de politiek ervan te overtuigen om ‘vrije’ zaden  te verbieden en te reguleren. Op het moment dat ik dit schrijf is de Europese Commissie bezig met wetgeving die gebruik van zaaigoed aan banden legt. De handel in zaden en pootgoed van rassen die niet ‘goedgekeurd’ (lees : gereguleerd en in handen van de industrie) zijn, wordt verboden.

Uitleg over hoe Monsanto er op aan stuurt om de wereldhandel in voedsel in handen te krijgen onder meer hier. Of bekijk de documentaire ‘The world according to Monsanto‘.

Olie-industrie

Moet ik nog uitleggen hoe Shell Afrika vervuilt en BP de Golf van Mexico? Hoe lobbyisten vanuit de olie-industrie klimaatsceptici financieren en klimaatalarmisten zwart proberen te maken? Hoe olieproducenten zich verzetten tegen de ontwikkeling van alternatieve energie en (bijvoorbeeld) elektrische auto’s?

Het is zonneklaar… de winst voor de aandeelhouders gaat vóór het welzijn van de planeet.

Ja? En nu?

En nu niks, vrees ik. Als eenvoudig schrijvertje heb je weinig in de melk te brokkelen bij de ‘hoge heren in Den Haag’, laat staan een vinger in de pap. Eerlijk gezegd hoop ik dat er eens een Geert Wilders-achtige politicus op staat, die in plaats van de Islam nu eens een veel grotere vijand van de mensheid op de korrel neemt. Het kapitalisme. Iemand met charisma, een beetje populisme als het moet, die zich niet laat wegzetten of omkopen. Een linkse, groene doerak met ruggengraat en zonder half oog op een profijtelijke carrière na het pluche. Want het is toch verontrustend hoeveel ex-politici na hun publieke taak en topbaan vinden in het bedrijfsleven (oh ja, de financiële sector was ik nog vergeten te noemen in mijn tirade tegen de Big Industries hierboven!). Als dank voor bewezen diensten of op zijn minst voor jarenlang ostentatief de andere kant uit kijken. Hufters zijn het, allemaal!

Advertenties

»

  1. Oplossing is heel simpel. Stop met consumeren van goederen waarvan je weet dat ze e.a. Manier slecht zijn. Daar heb je geen politiek of wetgeving voor nodig. Gewoon je eigen verantwoordelijkheid en je eigen verstand gebruiken.

    • Zo simpel is dat niet. Want hoe weet je welke producten op een of andere manier slecht zijn? De industrie doet erg zijn best om alle kritiek onderuit te halen, desnoods met onderzoek van omgekochte wetenschapsmensen. Zijn zoetvervangers slecht? Is aspartaam kankerverwekkend? Is Round-Up biologisch afbreekbaar? Zijn elektrische auto’s met die dikke batterijen net zo milieuvervuilend als benzinemotoren? Zijn windmolens onrendabel? Is de invloed van de mens op de opwarming van de aarde verwaarloosbaar en zijn het de zonnevlekken? Ik weet niet meer wie ik kan geloven. En dan doe ik nog mijn best om het uit te zoeken. Het gros van de mensen doet dat niet. Die hebben niet eens door dat ze genaaid worden.

      • Dat mensen niet door hebben dat ze genaaid worden wordt steeds meer en meer duidelijk.
        De afgelopen paar weken komen er dingen naar voren die iedereen al jaren weet, maar er wordt nooit over gesproken. De regering heeft het over bulgaren die met huursubsidie sjoemelen, maar wat te denken van turken en marokanen die in hun vaderland wonen en voor 20 kinderen kinderbijslag ontvangen. Wij geven met ons allen de buitenlanders hier de schuld van, maar het is de regering die het mogelijk maakt en toe laat.
        En zo zijn er ziekenhuizen die de boel belazeren, en zo zijn er nog talloze voorbeelden.

  2. Pingback: We worden genaaid | Sargasso

  3. Pingback: Waarom niet de ‘corporate killers’ voor het gerecht gedaagd? | Hufterhunter.

  4. Pingback: Er is een pilletje tegen verslaving, maar de dokter schrijft het niet voor. | Hufterhunter.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s